Դասարանում քննարկվող հարցեր.

1.Ե՞րբ է ֆիզիկայում օգտագործվում <<աշխատանք>> հասկացողությունը
միայն այն ժամանակ է օգտագործվում <<աշխատանք>> հասկացողությունը երբ, դիտարկում ենք որևէ ուժի ազդեցությամբ մարմնի շարժումը

2.Ի՞նչ մեծություններից է կախված մեխանիկական  աշխատանքը
Մեխանիկական աշխատանքը կատարվում է միայն ուժից առկայությամբ։

3.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը:Ո՞րն է աշխատանքի բանաձևը
A=Fs
A=աշխատանք
F=ուժ
s=ճանապարհ

4.Ի՞նչ միավորով է արտահայտվում աշխատանքը, միավորների ՄՀ-ում
Աշխատանքը միավորների ՄՀ-ում արտահայտվում է 1Ն աշխատանքը ուժի ուղղությամբ 1մ ճանապարհ անցնելիս։

5.Ի՞նչն է կոչվում հզորություն
հզորությունը մի մեծություն է, որը ցույց է տալիս, թե որքան արագ է կատարվում աշխատանքը։

6.Ինչպե՞ս հաշվել հզորությունը:Ո՞րն է հզորության բանաձևը և միավորը
N=A/t
A-ն աշխատանքն է
t=ժամանակն է , թե ինչքան արագությամբ է կատարվել աշխատանքը

7.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը՝իմանալով հզորությունը և աշխատանքը կատարելու ժամանակամիջոցը
օգտագործելով բանաձևից՝ A=Nt

Սովորել Է..Ղազարյանի դասագրքից էջ82-ից մինչև էջ89,պատրաստել նյութ էջ89-ի«Հետաքրքիր է իմանալ»թեմայից
Հզորության ձիաուժ միավորի մասին

Լուծել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ174 -ի խնդիրներ107-ից մինչև110
107․Հաշվեք 20Ն ուժի աշխատանքը 5մ ճանապարհ անցնելիս։
F=20Ն A=Fs= 20Ն *5մ = 100Ջ
s=5մ
A=? A=100Ջ

108․Ի՞նչ ճանապարհ անցնելու դեպքում 8Ն ուժի աշխատանքը հավասար կլինի 32Ջ-ի
F=8Ն s=$\frac{A}{F}$=$\frac{32Ջ}{8Ն}$= 4մ
A=32Ջ
s=? s=4մ
109․5մ խորությամբ ջրհորից հավասարաչափ բարձրացրին 10կգ զանգվածով ջրով լցված դույլը։Հաշվեք կատարված աշխատանքը։Դուլը բարձրացնող պարանի զանգվածն անտեսել։
m=10կգ F=mg=10կգ*9.8$\frac{Ն}{Կգ}$=98Ն
s=5մ A=Fs= 98Ն*5մ =490Ջ
g=9.8$\frac{Ն}{Կգ}$
A=? A= 490Ջ
110․0,25մ³ ծավալով բետոնե սալը հավասարաչափ բարձրացրին 6մ։Ի՞նչ աշխատանքը կատարվեց այդ դեպքում։Բետոնի խտությունը 2000$\frac{կգ}{մ^3}$ է
V=0,25մ³ m=pV=2000$\frac{կգ}{մ^3}$ *0,25մ³= 500կգ
s=6մ F=mg=500կգ* 9.8$\frac{Ն}{Կգ}$=4900Ն
p=2000$\frac{կգ}{մ^3}$ A=Fs=4900Ն *6մ =29400Ջ
g=9.8$\frac{Ն}{Կգ}$
A=? A=29400Ջ

Ձիաուժը հզորության չափման արտահամակարգային միավոր է, որը մինչ օրս լայնորեն կիրառվում է հատկապես ավտոմոբիլային և տեխնիկական ոլորտներում։
Հասկացությունը ներմուծվել է շոտլանդացի գյուտարար Ջեյմս Ուատտի կողմից 18-րդ դարի վերջին։ Նա ցանկանում էր ցույց տալ, թե քանի ձի կարող է փոխարինել իր ստեղծած նոր շոգեմեքենան։

Ուատտը հաշվարկեց, որ սովորական ձին ի վիճակի է 75 կգ բեռը 1 վայրկյանում բարձրացնել 1 մետր բարձրության վրա։ Չնայած իրականում ձիերի հզորությունը տատանվում է, այս միջինացված ցուցանիշը դարձավ ստանդարտ։

Գոյություն ունեն ձիաուժի երկու հիմնական ստանդարտներ, որոնք փոքր-ինչ տարբերվում են միմյանցից.

Մեխանիկական (կամ կայսերական) ձիաուժ : Օգտագործվում է ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում։$1 \text{ ձ.ու.} \approx 735.5 \text{ Վատտ}$

Մետրական ձիաուժ (Metric HP / PS): Օգտագործվում է Եվրոպայում և Հայաստանում։
$1 \text{ hp} \approx 745.7 \text{ Վատտ}$

Թեև ձիաուժը հանրահայտ է, գիտական և պաշտոնական չափումների միավորը Վատտն է (W) կամ Կիլովատտը (kW)։

Փոխակերպման բանաձևերը.

Միավորից	Միավորին	Գործակից
Ձիաուժ (PS)	Կիլովատտ (kW)	$\times 0.735$
Կիլովատտ (kW)	Ձիաուժ (PS)	$\times 1.36$

Առնչություններ եռանկյան կողմերի և անկյունների միջև 

1. Գտեք ABC եռանկյան անկյունները, եթե ∠A:∠B:∠C = 1:3:5:  
20°, 60°, 100°:

2. ABC ուղղանկյուն եռանկյունում ∠A = 30O, BC = 7դմ: Գտեք AB ներքնաձիգը:  
AB=2*7=14դմ

3. Աճման կարգով դասավորեք ABC եռանկյան անկյունները, եթե AB=14սմ, BC=10սմ, AC=7սմ: 
<C, <A, <B

4. Գոյություն ունի՞ այնպիսի եռանկյուն, որի կողմերն են 7 սմ, 9 սմ, 19 սմ: Պատասխանը հիմնավորեք:  
Ոչ ,գոյություն չունի,քանի որ ըստ թեորեմի՝
Եռանկյան մի կողմը պետք է ավելի մեծ լինի մյուս երկուսի գումարից։
Իսկ այս դեպքում այդպես չէ։
7+9=18սմ<19սմ

5. Բեկյալի օղակների երկարություններն են 5 սմ, 6 սմ և 8 սմ: Հետևյալներից ո՞րը կարող է լինել բեկյալի ծայրակետերի հեռավորությունը. 20 սմ, 10 սմ, 30 սմ:  

6. Գտեք եռանկյան կողմերը, եթե դրա երկու անկյունները հավասար են, պարագիծը 48 սմ է,  իսկ կողմերից մեկը 10 սմ է:  

7. Կառուցե՛լ հետևյալ եռանկյունները.  Geogebra ծրագրի օգնությամբ։ 

1. Հավասարասրուն եռանկյուն  

2. Հավասարակողմ եռանկյուն  

3. Անհավասարակողմ եռանկյուն  

4. Ուղղակյուն եռանկյուն  

5. Բութանկյուն եռանկյուն 

6. Սուրանկյուն եռանկյուն 

Պատասխանել հարցերին

1.Սահմանե’լ բնական ռեսուրս և բնական պայման հասկացությունները:
Բնական ռեսուրսները բնության այն տարրերն ու ուժերն են, որոնք տվյալ ժամանակաշրջանում մարդն անմիջականորեն օգտագործում է արտադրության մեջ կամ կենցաղում՝ իր կարիքները բավարարելու համար:

2.Ի՞նչ է Ռեսուրսապահովվածություն, ի՞նչ տեսակներ կա:
Ռեսուրսապահովվածությունը բնական ռեսուրսների պաշարների և դրանց օգտագործման ծավալների միջև եղած հարաբերակցությունն է:

3.Թվարկե’լ բնական ռեսուրսները’ ըստ ծագման, օգտագործման, սպառման և վերականգնման հատկանիշների:
ըստ ծագման՝
Կենսածին
Ոչ կենսածին
ըստ օգտագործման՝
Արդյունաբերական,գյուղատնտեսական, առողջարարական և զբոսաշրջային։
ըստ սպառման և վերականգնման՝
Անսպառ ռեսուրսներ,սպառվող ռեսուրսներ, վերականգնվող, չվերականգնվող,մասնակի վերականգնվող

4.Հայաստանի Հանրապետության տարեկան մուտք է գործում 8,5 մլրդ խորանարդ մետր ջուր:Հաշվե’լ Ռեսուրսապահովվածություն մեկ բնակչի հաշվով:
R=$\frac{Q}{P}$= 2833 մ³

Նախաբան

Պատմության ընթացքում եղել են մարդիկ, ովքեր իրենց գիտելիքներով, աշխատասիրությամբ և գաղափարներով մեծ ազդեցություն են ունեցել ժողովրդի կյանքի վրա։ Այդպիսի անհատները օգնել են, որ ժողովուրդը զարգանա, կրթվի և պահպանի իր մշակույթը։ Հայ ժողովրդի համար այդպիսի կարևոր անձանցից մեկը եղել է Մեսրոպ Մաշտոցը։

Հիմնական մաս

Մեսրոպ Մաշտոցը հասկանում էր, որ հայ ժողովուրդը չի կարող լիովին զարգանալ առանց սեփական գրերի և կրթության։ Այդ ժամանակ մարդիկ հիմնականում օգտվում էին օտար լեզուներից, և դա դժվարացնում էր գիտելիքների տարածումը։ Այդ պատճառով նա որոշում է ստեղծել հայոց այբուբենը։

Նա ճանապարհորդում է տարբեր քաղաքներով, ուսումնասիրում լեզուներ և երկար աշխատելուց հետո 405 թվականին ստեղծում է հայոց գրերը։ Նրա ստեղծած այբուբենը շատ մեծ նշանակություն ունեցավ հայ ժողովրդի համար։ Սկսեցին թարգմանել գրքեր, հատկապես Սուրբ գիրքը, և մարդիկ հնարավորություն ստացան կարդալ ու սովորել մայրենի լեզվով։

Այբուբենի ստեղծումից հետո Հայաստանում բացվեցին դպրոցներ, զարգացան կրթությունը, գրականությունը և գիտությունը։ Մեսրոպ Մաշտոցի աշխատանքը օգնեց նաև պահպանել հայ ժողովրդի ինքնությունը և մշակույթը։

Փաստ

Առաջին թարգմանված նախադասությունը եղել է․

«Ճանաչել իմաստությունը և խրատը, իմանալ հանճարի խոսքերը»։

Պնդում

Կարծում եմ՝ անհատները կարող են մեծ դեր ունենալ ժողովրդի զարգացման մեջ։ Եթե մարդը ունի նպատակ, գիտելիք և աշխատասիրություն, նա կարող է օգնել շատ մարդկանց։ Այդպիսի մարդիկ օրինակ են դառնում մյուսների համար և նպաստում են երկրի առաջընթացին։

Եզրակացություն

Մեսրոպ Մաշտոցի գործունեությունը ցույց է տալիս, որ մեկ մարդը կարող է մեծ փոփոխություն բերել ամբողջ ժողովրդի կյանքում։ Նրա ստեղծած այբուբենի շնորհիվ հայ ժողովուրդը պահպանեց իր լեզուն, մշակույթը և զարգացրեց կրթությունը։ Հետևաբար, անհատները իսկապես կարող են օգնել ժողովուրդների զարգացմանը։

Լուրջ ու խորը պիտի նայել, զգույշ ու նուրբ պիտի լինել. հասկանալը մեծ բան է. լավ վերաբերմունքը, զգացմունքը ինքնաբերաբար, խորը պիտի լինի: Բարձր ցանկություններ պիտի ունենաք, ոչ սովորական, առօրյայից բարձր: Ամեն ինչ ձեր ներքին աշխարհում փնտրեցեք, տեսեք: Մի´ ցավեք, մի´ մանրացեք. կենտրոնացե´ք, բարձրացե´ք, խորացե´ք:

Վայրկյանը շատ թանկ ու կարևոր բան է . մի վայրկյանում անմիջապես շատ բան կարելի է զգալ, հասկանալ, քան տարիների  ընթացքում: Արթուն եղեք, շրջահայաց, միշտ պատրաստ: Վերաբերմունքը, խորը, անկեղծ զգացմունքը սրտից պիտի գա, որ մարդ զգա այդ և ոչ թե ստիպված անի: Մարդ խոր ու տևական զգացմունքների ընդունակ պիտի լինի: Ես կուզեի ամեն մեկիդ մեջ տեսնել իմ շունչը, իմ հոգու մի մասը…Մարդը ձգտում պիտի ունենա լավանալու, բարձրանալու: Միշտ պիտի ձգտել դեպի կատարյալը:

Մարդու կյանքի նպատակը երջանկությունն է… եթե լավագույնի ձգտումը մարդու մեջ չկա, էլ ի՞նչ կյանք: Երջանկության հասնելու համար պետք է կամենալ, ցանկություն պիտի ունենալ, կամք պիտի լինի դրա համար:

Մարդ ամեն ինչ ինքը պիտի անի իր ձեռքով, իր աշխատանքով. ակտիվ պիտի լինի ամենից առաջ: Գեղեցկություն, բարություն, ճշմարտություն, սրանք են կյանքում հիմնականը:

Լինել առողջ, զվարթ, գոհ, բնական, ամեն ինչ կասկածող և գլխի ընկնող, նրբազգաց: Պետք է ճաշակ ունենալ, որ շատ մեծ բան է: Հարմոնիա ստեղծել ամեն բանում և ամենուր:

Մարդ ինքն իրեն պիտի կրթի, իրենից մարդ պիտի ստեղծի և միշտ կատարյալին ձգտի: Բնազդի հետ միշտ բանականությունը պիտի լինի:

Առաջադրանք՝

1 .Առանձնացրո՛ւ քեզ ամենից շատ դուր եկած պատգամը և հիմնավորի՛ր։
«Մարդ ամեն ինչ ինքը պիտի անի իր ձեռքով, իր աշխատանքով. ակտիվ պիտի լինի ամենից առաջ: Գեղեցկություն, բարություն, ճշմարտություն, սրանք են կյանքում հիմնականը»

Այս պատգամը շատ ժամանակակից է, քանի որ այն շեշտում է անհատական պատասխանատվությունը: Մենք շատ դեպքերում սպասում ենք, որ հաջողությունը կամ փոփոխությունը կգան դրսից, բայց իսկականում ամեն ինչ սկսվում է մեր իսկ ջանքից և աշխատանքից: Իսկ Գեղեցկությունը, բարությունը և ճշմարտություն այն երեք սյուներն են, որոնք իմաստավորում են այդ աշխատանքը։

2.Ինքդ գրի՛ր մի քանի պատգամ ։
Մի՛ վախեցիր սխալվելուց, վախեցիր նույն տեղում մնալուց
Ամեն մի սխալ անելիս , դա մի քայլ է դեպի առաջ։Կանգ չառնելը զարգացման միակ գրավականն է:
Լսի՛ր լռությունը և տես ուժը մանրուքների մեջ
Մեծագույն բացահայտումները հաճախ թաքնված են ոչ թե աղմուկի, այլ խաղաղության և ուշադիր դիտարկման մեջ:
Եղի՛ր այն լույսը, որը փնտրում ես ուրիշների մեջ
Մի սպասիր , որ աշխարհը դառնա ավելի լավը , որ դու ժպտաս։Եթե հիմա սկսես բարիություն տարածել քեզ հետ մեկ տեղ կփոխվի նաև քո շրջապատը։
Գնահատի՛ր ներկան որպես անվերադարձ պարգև
Այն, ինչ ունես հիմա՝ այս վայրկյանը, քո ամենամեծ հարստությունն է: