Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից էջ 31-32

Տարբերակ I
I. Ինչքա՞ն է 7-րդ նկարում պատկերված չափագլանի
ամենափոքր բաժանման արժեքը.
մեծ թիվ-փոքր թիվ/բաժանումների թիվ=բաժանման արժեք
մեծ թիվ= 1000
փոքր թիվ=900
բաժանումների թիվ= 10
1000-900=100
100/10=10սմ³
Պատասխան՝4
II.Որոշեք չափագլանում գտնվող ջրի ծավալը (նկ. 7, ձախից).
500-10=490սմ³
Պատասխան՝2
III.Ջրով լցված նույն չափագլանի մեջ իջեցված է
մարմին (նկար 7, աջից): Ինչքա՞ն է ջրի և մարմնի
ծավալը միասին.
Պատասխան՝ 4
IV.Ինչքա՞ն է մարմնի ծավալը.
Պատասխան՝ 1

Տարբերակ 2
I.Որքա՞ն է 8-րդ նկարում պատկերված չափագլանի
ամենափոքր բաժանման արժեքը.
մեծ թիվ-փոքր թիվ/բաժանումների թիվ=բաժանման արժեք
մեծ թիվ= 100
փոքր թիվ=90
բաժանումների թիվ=10
100-90=10
10/10=1սմ³
Պատասխան՝ 2
II.Որոշեք չափագլանում եղած ջրի ծավալը
(նկ. 8, ձախից).
Պատասխան ՝ 70սմ³
III.Ջրով լցված նույն չափագլանի մեջ իջեցված է
պնդօղակը (նկար 7, աջից): Ինչքա ն է ջրի և
պնդօղակի ծավալը միասին.

IV.Որքա՞ն է պնդօղակի ծավալը.

Տարբերակ 3
I. Որքա՞ն է 9-րդ նկարում պատկերված չափագլանի
ամենափոքր բաժանման արժեքը.
մեծ թիվ-փոքր թիվ/բաժանումների թիվ=բաժանման արժեք
մեծ թիվ= 100
փոքր թիվ=90
բաժանումների թիվ= 10
100-90=10
10/10=1սմ³
II. Որոշեք չափագլանում եղած ջրի ծավալը (նկ. 9,
ձախից).
բաժանման արժեք =1սմ³
Պատասխան՝ 2
III. Ջրով լցված նույն չափագլանի մեջ իջեցված է
մարմին (նկար 9, աջից): Ինչքա՞ն է ջրի և մարմնի
ծավալը միասին.
Առանց մարմնի՝ 54սմ³
Մարմնի հետ միասին՝ 81սմ³
Պատասխան՝ 1
IV. Ինչքա՞ն է մարմնի ծավալը.
Առանց մարմնի՝ 54սմ³
Մարմնի հետ միասին՝ 81սմ³
81-54=27սմ³
Պատասխան՝ 1

Տարբերակ 4
I. Որքա՞ն է 10-րդ նկարում պատկերված չափագլանի ամենափոքր բաժանման արժեքը.
մեծ թիվ-փոքր թիվ/բաժանումների թիվ=բաժանման արժեք
մեծ թիվ= 100
փոքր թիվ=90
բաժանումների թիվ= 2
100-90ժ10
10/2=5սմ³
Պատասխան՝2
II. Որոշեք չափագլանում եղած ջրի ծավալը
(նկ. 10, ձախից).
Պատասխան՝ 2
III. Ջրով լցված նույն չափագլանի մեջ իջեցված է
գլանը (նկար 10, աջից): Ինչքա՞ն է ջրի և գլանի
ծավալը միասին.
Առանց գլանի՝ 60սմ³
Միասին ՝90սմ³
Պատասխան ՝1
IV. Որքա՞ն է գլանի ծավալը.
Առանց գլանի՝ 60սմ³
Գլանով՝ 90սմ³
90-60=30սմ³
Պատասխան՝ 3

Հի Հռոմ, էջ63-66-պատմել/

ԵԶՐՈՒՅԹՆԵՐ
Ծերակույտ — Տոհմերի ավագներից կազմված խորհուրդ։
Պատրիկ — Տոհմային ավագանու ներկայացուցիչ։
Պլեբեյ — Վաղ Հռոմում քաղաքացիական իրավունքներից զուրկ բնակչությունը։
Մագիստրատուրա — Գործադիր իշխանության մարմինների ամբողջությունը։
Լատիններ, սաբիններ, Էտրուսկներ — Հին Իտալիայի ցեղեր։
Կոնսուլ — Պետական բարձրագույն գործադիր պաշտոնյա։
Ժողովրդական տրիբուն — Պլեբեյների կողմից ընտրվող անձ, որը կարող էր
արգելափակել ցանկացած օրենքի նախագիծ։
Դիկտատոր — Սենատի կողմից արտակարգ իրավիճակներում ժամանակավորապես նշանակվող և անսահմանափակ իշխանությամբ օժտված անձ։
Իմպերատոր — Պատերազմում հաղթած զորավարին ժամանակավորապես
տրվող պատվատիտղոս։
Դոմինատ — Դիոկղետիանոս կայսեր ստեղծած միանձնյա կառավարման համակարգը։
Պրովինցիա — Նահանգ։
Գլադիատորներ — Հանդիսականների առջև նրանց զվարճանքի համար միմյանց դեմ մարտնչող ստրուկներ։ Բառացի նշանակում է «սուսերակիր»։
Հաղթակամար — Նշանավոր իրադարձության պատվին կառուցված կամարակապ դարպաս։
ԲԱՌԱՊԱՇԱՐ
Պրինցիպատ — Հռոմի պատմության Վաղ կայսրության շրջանի անվանումը։
Ապենինյան թերակղզի — Թերակղզի Եվրոպայի հարավում։
Հռոմուլոս — Ըստ ավանդության՝ Հռոմի առաջին արքան։
Կարթագեն — Հնագույն քաղաք Հյուսիսային Աֆրիկայում։
Հաննիբալ — Կարթագենի նշանավոր զորավար։
Հուլիոս Կեսար — Հռոմի ամենաազդեցիկ քաղաքական գործիչներից
(Ք. ա. 100–44 թթ.)։
Օկտավիանոս — Հուլիոս Կեսարի քրոջ թոռը, գահակալել է Ք. ա. 27 – Ք. հ. 14 թթ.։
Դիոկղետիանոս — գահակալել է 284–305 թթ.։
Կոստանդիանոս Մեծ — գահակալել է 306–337 թթ.։
Կոլիզեում — Հռոմի ամենամեծ ամֆիթատրոնը։

Գրավոր պատասխանել

Նկարագրի՛ր Ապենինյան թերակղզու աշխարհագրական դիրքը և բնակլիմայական պայմանները:
Ապենինյան թերակղզին գտնվում է Եվրոպայի հարավում, Միջերկրական ծովի կենտրոնում։
Որտե՞ղ և ե՞րբ է հիմնվել Հռոմ քաղաքը և ո՞ր ցեղի
կողմից։
Հռոմ քաղաքը հիմնվել է Իտալիայի կենտրոնական մասում՝ Տիբեր գետի ափին, ըստ ավանդության՝ Ք. ա. 753 թվականին։ Այն հիմնվել է լատինների (Լատիններ) կողմից։
Ըստ ավանդության՝ ո՞վ և ե՞րբ է հիմնադրել այն։
Ըստ ավանդության՝ Հռոմը հիմնադրել է Հռոմուլոսը Ք. ա. 753 թվականին։

Ի՞նչ ցեղեր էին ապրում Ապենինյան թերակղզում։
Ապենինյան թերակղզում ապրում էին լատիններ, սաբիններ, էտրուսկներ և այլ ցեղեր
Ներկայացրո՛ւ ժողովրդական ժողովի դերը հռոմեացիների կյանքում:
Ժողովրդական ժողովը (Կոմիցիա) Հռոմեական հանրապետության բարձրագույն իշխանության մարմինն էր, որին մասնակցում էին բոլոր քաղաքացիները։
Ի՞նչ էր սենատը:
Հռոմեական հանրապետության գերագույն խորհրդակցական և քաղաքական մարմինն էր:
Ովքե՞ր էին պատրիկները և պլեբեյները:
Պատրիկներ՝
Հռոմի բնիկ, հարուստ և ազնվական տոհմային ավագանու ներկայացուցիչներն էին
Պլեյբեներ՝
Վաղ Հռոմում քաղաքացիական իրավունքներից զուրկ բնակչությունն էին
Ո՞ր իրավունքներից չէին օգտվում պլեբեյները:
Վաղ շրջանում պլեբեյները չէին կարող ընտրվել որպես մագիստրատներ , ինչպես նաև չունեին իրավունք՝ ամուսնանալու պատրիկների հետ։

Ի՞նչ էր մագիստրատուրան։ Ո՞վ էր դիկտատորը։
Գործադիր իշխանության մարմինների ամբողջությունը:
Սենատի կողմից արտակարգ իրավիճակներում ժամանակավորապես (առավելագույնը 6 ամիս) նշանակվող և անսահմանափակ իշխանությամբ օժտված անձ։

Քո կարծիքով ո՞րն էր Հռոմի և Կարթագենի բախման գլխավոր
պատճառը:
Հռոմի և Կարթագենի Պունիկյան պատերազմներ բախման գլխավոր պատճառը Միջերկրական ծովում, հատկապես Սիցիլիայի վրա, և ընդհանրապես Արևմտյան Միջերկրականում տնտեսական և քաղաքական գերիշխանության համար պայքարն էր։
Ո՞վ էր կարթագենցիների նշանավոր առաջնորդը:

Ի՞նչ երկրներ է նվաճել Հռոմը Ք. ա. III–I դարերում։ Գտի՛ր այդ երկրները
Այս ժամանակահատվածում Հռոմը նվաճել է Իտալիայի ամբողջ թերակղզին, Կարթագենը (Հյուսիսային Աֆրիկայում), Իսպանիայի զգալի մասը, Մակեդոնիան, Հունաստանը, Փոքր Ասիայի մի մասը, Սիրիան, Հրեաստանը և այլ տարածքներ։
քարտեզի վրա։
Այսօր ի՞նչ պետություններ կան այդ տարածքներում
Իտալիա, Թունիս, Իսպանիա, Պորտուգալիա, Հունաստան, Մակեդոնիա, Թուրքիա (մասամբ), Սիրիա, Իսրայել և այլն։

Առաջադրանք 2

Հռոմեական կայսրության առաջացումն ու հզորացումը/էջ 66-72-ը պատմել/

Գրավոր պատասխանել

Ովքե՞ր էին փորձում Հռոմում հաստատել սեփական
գերիշխանությունը:
Հանրապետության անկման շրջանում (Ք. ա. II-I դդ.) սեփական գերիշխանությունը փորձում էին հաստատել ազդեցիկ զորավարներն ու քաղաքական գործիչները:
Ե՞րբ է ստեղծվել առաջին եռապետությունը Հռոմում: Ովքե՞ր ձևավորեցին այն:
Առաջին եռապետությունը ստեղծվել է մոտ Ք. ա. 60 թվականին։ Այն ձևավորեցին Հուլիոս Կեսարը, Գնեոս Պոմպեոսը և Մարկոս Կրասոսը։

Կեսարը ե՞րբ զավթեց իշխանությունը Հռոմում։
Կեսարը իշխանությունը զավթեց մոտ Ք. ա. 49 թվականին (Քաղաքացիական պատերազմ սկսելով Պոմպեոսի դեմ) և մինչև իր սպանությունը (Ք. ա. 44 թ.) եղավ Հռոմի միակ կառավարիչը (դիկտատոր)։
Քո կարծիքով ինչո՞ւ Կեսարին սպանեցին։
Կեսարին սպանեցին այն պատճառով, որ նա զավթել էր միանձնյա և անսահմանափակ իշխանություն;
Ե՞րբ է ձևավորվել երկրորդ եռապետությունը։
Երկրորդ եռապետությունը ձևավորվել է Ք. ա. 43 թվականին։
Ո՞վ էր Օկտավիանոսը։ Ի՞նչ է նշանակում Օգոստոս։
Օկտավիանոսը Հուլիոս Կեսարի քրոջ թոռն էր և նրա որդեգիրը։ Նա դարձավ Հռոմի առաջին կայսրը։Օգոստոս տիտղոսը նշանակում է «սրբազան», «վսեմաշուք»։ Այն Ք. ա. 27 թ. շնորհվեց Օկտավիանոսին Սենատի կողմից և դարձավ կայսրերի տիտղոս։
Ի՞նչ փոփոխություններ կատարեց Օգոստոսը կառավարման համակարգում։
գոստոսը ֆորմալ առումով պահպանեց Հանրապետության մարմինները (Սենատ, մագիստրատուրաներ), սակայն իրական իշխանությունը կենտրոնացրեց իր ձեռքում՝ միավորելով տարբեր հանրապետական պաշտոններ:
Ինչպե՞ս է կոչվում Օգոստոսի հաստատած կառավարման համակարգը:
Այն կոչվում է Պրինցիպատ :
Ի՞նչ է նշանակում պրովինցիա։
Պրովինցիա նշանակում է նահանգ։
Ի՞նչ քաղաքականություն էին վարում հռոմեացիները պրովինցիաներում։
Հռոմեացիները պրովինցիաներում վարում էին շահագործողական քաղաքականություն. գանձվում էին ծանր հարկեր, կառավարիչները հաճախակի չարաշահումներ էին անում։
Ներկայացրո՛ւ այդ քաղաքականության արդյունքները:
Մի կողմից՝ Հռոմի հարստացումը և հզորացումը, իսկ մյուս կողմից՝ պրովինցիաների տնտեսական թուլացումը և ժամանակ առ ժամանակ բռնկվող ապստամբությունները։

Ովքե՞ր էին ստրուկները:
Ստրուկները մարդիկ էին, որոնք զուրկ էին որևէ իրավունքից և համարվում էին իրենց տիրոջ սեփականություն:
Քո կարծիքով ինչո՞ւ հատկապես հույն ստրուկներ էին գնում
հարուստ հռոմեացիները։
Հույն ստրուկներն էին գնում, քանի որ Հունաստանը բարձր մշակույթի, գիտության, կրթության կենտրոն էր։
Ովքե՞ր էին գլադիատորները։
Գլադիատորները հիմնականում ստրուկներ էին, որոնք մարզվում էին և հանդիսատեսների առջև մարտնչում էին միմյանց կամ գազանների դեմ:
Ո՞վ էր Դիոկղետիանոսը: Կառավարման մեջ ի՞նչ նորություն մտցրեց նա:
Հռոմեական կայսրության կայսրն էր։ Նա մտցրեց միանձնյա կառավարման համակարգը՝ Դոմինատը:
Ի՞նչ տարբերություն կա պրինցիպատի և դոմինատի միջև։
Հռոմեական կայսրության կայսրն էր։ Նա մտցրեց միանձնյա կառավարման համակարգը՝ Դոմինատը
Ո՞ւմ օրոք և ե՞րբ փոխվեց կայսրության մայրաքաղաքը: Քարտեզի վրա
Պրինցիպատը (Օգոստոսի հաստատած) ֆորմալ առումով պահպանում էր հանրապետական մարմինները և կայսրը հանդես էր գալիս որպես «առաջին քաղաքացի
գտի՛ր այն։
Ինչո՞ւ տրոհվեց Հռոմեական կայսրությունը: Քանի՞ մասի բաժանվեց այն:

Կայսրությունը տրոհվեց մեծ չափերի, ներքին ճգնաժամերի (տնտեսական, քաղաքական), բարձր հարկերի, և գերմանական ցեղերի (բարբարոսների) մշտական հարձակումների պատճառով։
Ե՞րբ է անկում ապրել Արևմտահռոմեական կայսրությունը։
Արևմտահռոմեական կայսրությունը անկում է ապրել 476 թվականին։

Ո՞ր մշակույթն է հատկապես ազդել հռոմեականի վրա։
Հատկապես ազդել է հունական մշակույթը:
Ներկայացրրո՛ւ հռոմեական դիցարանը:

Հռոմեական Անուն	Հունական Համարժեք	Գործառույթը/Տիրույթը
Յուպիտեր	Զևս	Գերագույն աստված, երկնքի, ամպրոպի և լույսի տիրակալ
Յունոնա	Հերա	Գերագույն աստվածուհի, Յուպիտերի կինը, ամուսնության և ընտանիքի հովանավոր
Նեպտուն	Պոսեյդոն	Ծովերի, երկրաշարժերի և ձիերի աստված
Վեստա	Հեստիա	Կրակի և օջախի աստվածուհի
Մարս	Արես	Պատերազմի աստված
Վեներա	Աֆրոդիտե	Սիրո, գեղեցկության և պտղաբերության աստվածուհի
Ապոլլոն	Ապոլլոն	Արևի, լույսի, երաժշտության, պոեզիայի և բժշկության աստված
Դիանա	Արտեմիս	Լուսնի, որսորդության և բնության աստվածուհի
Միներվա	Աթենաս	Իմաստության, արհեստների և արդար պատերազմի աստվածուհի
Ցերերա	Դեմետրա	Հողագործության և բերրիության աստվածուհի
Մերկուրի	Հերմես	Աստվածների սուրհանդակ, առևտրի և ճանապարհորդների հովանավոր
Վուլկանոս	Հեփեստոս	Հրդեհի և դարբնության աստված
Պլուտոն	Հադես	Ստորգետնյա թագավորության (Մեռյալների աշխարհի) տիրակալ

Ե՞րբ է առաջացել քրիստոնեությունը:
Քրիստոնեությունը առաջացել է Ք.ա. I դարում, Հռոմեական կայսրության արևելյան նահանգներում՝ Հրեաստանում։
Ո՞ր թվականին կայսրության տարածքում քրիստոնեությունը ճանաչվեց այլ կրոններին հավասար:
Քրիստոնեությունը ճանաչվեց այլ կրոններին հավասար 313 թվականին՝ Միլանի էդիկտով:
Վերհիշե՛ք, թե որ երկրում է քրիստոնեությունը
աշխարհում առաջինը հռչակվել պետական կրոն:
Քրիստոնեությունը աշխարհում առաջինը պետական կրոն է հռչակվել Մեծ Հայքում՝ 301 թվականին։
Ո՞ր խոշոր քաղաքներում են ստեղծվել եպիսկոպոսություններ։
Խոշոր եպիսկոպոսություններ (հետագայում պատրիարքություններ կամ պապական աթոռներ) ստեղծվել են կայսրության ամենամեծ և կարևորագույն քաղաքներում, ինչպիսիք ենՀռոմը, Անտիոքը, Երուսաղեմը, Ալեքսանդրիան և ավելի ուշ Նոյեմբերի 28-դեկտեմբերի3-ը, առաջադրանք, 7-րդ դաս. Կոստանդնուպոլիսը։

Լրացուցիչ աշխատանք տանը․

1․Ո՞րն է ծաղկավոր բույսի բազմացման հիմնական օրգանը։
ա) Տերևը
բ) Ծաղիկը
գ) Արմատը
դ) Ճյուղը

2․Ո՞ր մասում են գտնվում բույսի սերմաբջիջները։
ա) Պսակափթիթում
բ) Նեկտարում
գ) Սերմնարանում
դ) Աշունքում

3․Ի՞նչ է փոշոտումը։
ա) Սերմի աճը հողի մեջ
բ) Փոշահատիկի փոխանցումը արտասունից դեպի սերմնարան
գ) Նոր տերևների առաջացում
դ) Պտղի հասունացում

4․Ո՞ր կենդանին է հաճախ նպաստում ծաղիկների փոշոտմանը։
ա) Շունը
բ) Թիթեռը
գ) Ձուկը
դ) Գորտը

5,Պտուղը առաջանում է․
ա) Տերևից
բ) Արմատից
գ) Սերմնարանից
դ) Ծաղկակոթից

6․Սերմը պարունակում է․
ա) Միայն թաղանթ
բ) Սաղմ և սննդային պաշար
գ) Միայն սաղմ
դ) Ջուր

7․Ինչպե՞ս են ծաղկավոր բույսերն առավելապես բազմանում։
ա) Անսեռ կերպով
բ) Սեռական բազմացմամբ՝ սերմերի միջոցով
գ) Կլոնավորմամբ
դ) Ջրով

ԲԱՆ ՈՒՆԵՄ ԱՍԵԼՈՒ
(Ռադիոպիես)

ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ Սուրբ Ծննդյան երեկոն ռադիոյով հաղորդվում է Ափից Ափ: Նվագախումբը նվագում է «Ղողանջե՛ք զանգերը», ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ երգում են ամբողջ ձայնով: Երգն ավարտ-վում է: ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ ծափահարում են ու աղաղակում:

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
(Սիրալիրությամբ)
Հրաշալի էր, երեխանե՛ր: Դե, ի՞նչ, զվարճանում ենք, չէ՞:

ԵՐԵԽԱՆԵՐ
(Բացականչելով)
Այոոոո՜:

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
Տիկնա՛յք և պարոնա՛յք, եթե միայն կարողանայիք տեսնել այս երեխաների երջանիկ դեմքերը, ձեր սրտերը կջերմանային: Նրանք եկել են Նյու Յորքի ամեն անկյունից ողջունելու իրենց հին ընկեր Ձմեռ պապին այս հանդեսում: Երբ վերջին անգամ խոսեցինք Ձմեռ պապի հետ, նա Մոնրեալի կողմերում էր իր սահնակով ու հյուսիսային եղջերուներով: Բայց շուտով այստեղ կլինի: Նորից կանչե՞նք՝ «Ձմեռ պապի», երեխանե՛ր:

ԵՐԵԽԱՆԵՐ
(Բացականչելով)
Այոոոո՜:

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
Շատ լավ: Կանչում ենք՝ «Ձը՛-մե՛ռ պա՛-պի՛»: Կանչո՜ւմ ենք՝ «Ձը՛-մե՛ռ-պա՛-պի՛»: Նե՛րս եկ, Ձմեռ պապ: Որտե՞ղ ես հիմա:
(Հեռվից՝ ձյան միջից, լսվում է զանգերի ձայն):

ՁԱՅՆ
Ող-ջու՜յն: Ող-ջու՜յն: Ձմեռ պա՜պն է: Ես հենց Նյու Յորքի մոտերքում եմ: Ես կարողանում եմ տեսնել լույսերը: Շատ շուտով ձեզ հետ կլինեմ: Չհեռանա՜ք: Ինձ սպասե՜ք:

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
Սպասե՞նք, երեխանե՛ր: Սպասե՞նք Ձմեռ պապին:

ԵՐԵԽԱՆԵՐ
(Բացականչելով)
Այոոոո՜:

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
Օ՜հ, տիկնա՛յք և պարոնա՛յք, սա երեխաների ամենամեծ հանդեսն է, որ դուք երբևէ տեսել եք: Այս բեմի ամբողջ անկյունն զբաղեցրել է երբևէ աճած ամենաբարձր տոնածառը՝ ծանրաբեռնված ամենահրաշալի ընծաներով ամբողջ աշխարհի փոքրիկ, խելոք տղաների ու աղջիկների համար: Շատ շուտով Ձմեռ պապն ինքն այստեղ մեզ հետ կլինի, բայց քանի դեռ սպասում ենք, մի ուրիշ երգ չերգե՞նք, երեխանե՛ր:

ԵՐԵԽԱՆԵՐ
(Բացականչելով)
Այոոոո՜:

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
Շատ լավ: «Լուռ գիշերը»:

(ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ երգում են «Լուռ գիշերը»):

(Մինչ նրանք երգում են, սկիզբ է առնում այս խոսակցությունը: Մի ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ և մի ԴՌՆԱՊԱՆ):

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ներողություն: Էս ի՞նչ է:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Ներեցե՞ք:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Դե ասե՛ք: Ասե՛ք: Էստեղ մոտերքում ի՞նչ է կատարվում:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Գիտեք՝ սա Սուրբ Ծննդյան հանդես է երեխաների համար: Ես ստիպված եմ խնդրել ձեզ, որ հեռանաք:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Լավ: Կհեռանամ, բայց… ինչպիսի՞ երեխաների համար:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Աղքատ երեխաների:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Երգողները նրա՞նք են:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Ես վստահ եմ, որ երգողները երեխաներն են:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Եղավ, ուրեմն հրաշալի է: Մարդ չի կարող ավելի լավ բան անել, քան փորձել երեխաներին երջանկացնել:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Այո՛, սը՛ր, սակայն ստիպված եմ ձեզ խնդրել…

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Նրանք երջանիկ են, չէ՞:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Ներեցե՞ք:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Չարժե ամբողջ ժամանակ ներողություն խնդրել: Ասում եմ՝ երեխաները…, նրանք էլի… երջանիկ են, չէ՞:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Որքանով որ ես կարող եմ ասել՝ այո՛, սը՛ր:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ինչի՞ց իմացաք:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Ներեցե՛ք, սը՛ր… Ես ստիպված եմ խնդրել ձեզ…

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Էդ ո՞նց իմացաք, որ երեխաները երջանիկ են:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Նրանք տխուր չեն երևում:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Դուք երջանի՞կ եք:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Առանց վախենալու, որ սուտ ասած կլինեմ, կարծում եմ՝ կարող եմ ասել՝ երջանիկ եմ, իսկ հիմա, բարի եղեք, սա երեխաների Սուրբ Ծննդյան երեկոն է: Սա մեծահասակների համար չէ:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ես մեծահասակ չեմ: Նկատի ունենալով, որ երբեք չեմ եղել երեխաների Սուրբ Ծննդյան հանդեսում, ներկա կգտնվեմ էս մեկին:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Խնդրում եմ, սը՛ր…, սա աղքատ երեխաների համար է:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ես աղքատ եմ: Բայց սրա համար փող ունեմ, վերցրե՛ք: Սա ավելացրեք երեխաների համար նախատեսված դրամագլխին:

ԴՌՆԱՊԱՆ
(Ապշած)
Սա հարյուր դոլարանոց թղթադրամ է, սը՛ր:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ծախսե՛ք երեխաների համար: Ասեք, որ դա ուղարկել է… Անանուն մեկը:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Այո՛, սը՛ր: Շնորհակալություն, սը՛ր: Համոզված եմ, որ սա բազմաթիվ երեխաների երջանիկ կդարձնի:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Իմ ուզածն էլ հենց դա է:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Շնորհակալություն, սը՛ր: Շնորհակալություն: Կբարեհաճեի՞ք ավելի մոտ գնալ: Վստահ եմ՝ այդպես միանգամայն լավ կլինի:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Չէ՛, չէ՛: Ինձ վերջին շարքն էլ հարմար է:

ԴՌՆԱՊԱՆ
Շատ լավ, սը՛ր: Ես փողը կտանեմ կոմիտե:

(ԵՐԵԽԱՆԵՐՆ ավարտում են «Լուռ գիշեր» երգը):

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
Հրաշալի՜ էր, երեխանե՛ր:
(Դրամատիկական դադար):
Պատրաստ, երեխանե՛ր:
(Գոչելով)
Պահե՛ք ձեր շունչը: Ձմեռ պապն այստեղ է: Նա բեմում կհայտնվի ճիշտ մեկ վայրկյան հետո:

(ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ ճչում են, բացականչում և ծափահարում):

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
(Ժխորի միջից)
Ա՛յ թե երեխաները երջանիկ կլինեն: Ձմեռ պապը նրանց բոլորին կերջանկացնի:

(ՁՄԵՌ ՊԱՊԸ ժամանում է: ԵՐԵԽԱՆԵՐՆ ավելի բարձր են աղաղակում, քան երբևէ):

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Շնորհավոր Սուրբ Ծնունդ, երեխանե՜ր: Շնորհավոր Սուրբ Ծնունդ:

ԵՐԵԽԱՆԵՐ
Շնորհավո՜ր Սուրբ Ծնունդ, Ձմեռ պապի:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Այսպե՜ս, այսպե՜ս, երջանիկ դեմքերով ի՜նչ հրաշալի խումբ է. նման բան չեմ տեսել: Դուք բոլորդ էլ խելո՞ք տղաներ ու աղջիկներ եք:

ԵՐԵԽԱՆԵՐ
(Բացականչելով)
Այոոոո՜:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Ուրեմն հրաշալի է:

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
(Շշնջալով)
Տիկնա՛յք և պարոնա՛յք, երեխաները պատրաստվում են մեկ առ մեկ բեմ գալ և խոսել Ձմեռ պապի հետ: Առաջինը մի փոքրիկ աղջիկ է:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Հապա տեսեք, թե ո՜վ է այստեղ: Անունդ ի՞նչ է, պստի՛կ աղջիկ:

ՓՈՔՐԻԿ ԱՂՋԻԿ
Մերի ՄըքԳերի:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Մերի ՄըքԳերի: Քանի՞ տարեկան ես:

ՓՈՔՐԻԿ ԱՂՋԻԿ
Յոթ ու կես:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Որտե՞ղ ես ապրում:

ՓՈՔՐԻԿ ԱՂՋԻԿ
Հարուր քսվեց… Չէ՛: Հարուր վաթսուներկու Իսթ հարուր քսվեց:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Իսկ դու ի՞նչ ես ցանկանում Սուրբ Ծննդյան տոնի առթիվ:
(ՓՈՔՐԻԿ ԱՂՋԻԿԸ տատամսում է)
Հը՞:

ՓՈՔՐԻԿ ԱՂՋԻԿ
Ես ուզում եմ… ըը…

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Վա՜հ, վա՛հ, մի՞թե վախենում ես Ձմեռ պապից: Ի՞նչ ես ուզում Սուրբ Ծննդյան տոնի առթիվ:

ՓՈՔՐԻԿ ԱՂՋԻԿ
Մոռացա:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Տիկնիկ ուզու՞մ ես:

ՓՈՔՐԻԿ ԱՂՋԻԿ
Ես տուն եմ ուզում:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Խաղալիք – տուն: Էլ ի՞նչ:

ՓՈՔՐԻԿ ԱՂՋԻԿ
Խաղալիք – տուն չէ: Ես իսկական տուն եմ ուզում:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
(Ծիծաղելով)
Տուն: Էլ ի՞նչ:

ՓՈՔՐԻԿ ԱՂՋԻԿ
Մի մեծ սենյակ՝ լիքը խաղալիքներով: Մի ուրիշ սենյակ էլ՝ լիքը…

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
Տիկնա՛յք և պարոնա՛յք, Ձմեռ պապն առաջին մանկանը տվեց Սուրբ Ծննդյան իր նվերը՝ կապույտ թըղթով մի մեծ փաթեթ, իսկ այժմ երկրորդ երեխան է գալիս բեմ: Այս մեկը պատանյակ է՝ աշխարհի չափ մեծ ժպիտով: Եվ չտեսնված շիկակարմիր մազերով:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Այսպե՜ս, այսպե՜ս. տեսեք, թե ո՜վ է այստեղ: Ի՞նչ է քո անունը:

ՏՂԱ
Մելվին Աթեյ:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Ի՞նչ-ի՞նչ:

ՏՂԱ
Մելվին Աթեյ:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Քանի՞ տարեկան ես, Մե՛րվին:

ՏՂԱ
Ոչ թե Մերվին, այլ Մելվին: Մ-ե-լ-վ-ի-ն:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Շատ լավ, Մե՛լվին: Դու քանի՞ տարեկան ես:

ՏՂԱ
Տասը:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Տաս ու կե՞ս:

ՏՂԱ
Չէ՛: Ուղղակի տասը:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Տասը և երկու ամսական, կամ վեց, կամ չորս ամսական կամ ինչքա՞ն:

ՏՂԱ
Չէ՜: Հենց տասը: Ծննդյանս օրը դեկտեմբերի 24-ն է: Էսօր:

(ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ ծափողջունում են)

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Այսպե՜ս, այսպե՜ս, դե մի՞թե դա հրաշալի չէ: Երկու տոն միանգամից: Տարեդարձը և Սուրբ Ծնունդը՝ մեկտեղ:

ՏՂԱ
Այո՛, սը՛ր:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Իսկ որտե՞ղ ես ապրում, Մերվի՛ն:

ՏՂԱ
Մելվի՜ն, Ձմեռ պապի:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Ի՞նչ…

ՏՂԱ
Մելվի՜ն: Մելվի՜ն:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Այո՛, Մելվի՛ն: Իսկ որտե՞ղ ես ապրում:

ՏՂԱ
Երկուսի երեսունյոթ, Իսթ հարյուր քառասունհինգերորդ փողոց:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Իսկ դու՞ ինչ ես ուզում Սուրբ Ծննդյան առթիվ:

ՏՂԱ
Մի գրամեքենա, հեծանիվ, ֆուտբոլի գնդակ ու մի մուշտակ մայրիկիս համար:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Էլ ի՞նչ:

ՏՂԱ
Ու մի նոր կոստյում հայրիկիս համար:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Էլ ի՞նչ:

ՏՂԱ
Եվ երկու իսկական լավ զգեստներ քույրիկներիս համար:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Էլ ի՞նչ:

ՏՂԱ
Դե…, մի հեծանիվ էլ իմ ընկեր Հարրիի համար:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Էլ ի՞նչ:

ՏՂԱ
Դե…

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
Տիկնա՛յք և պարոնա՛յք, Ձմեռ պապը տղային հանձնեց Սուրբ Ծննդյան իր փաթեթը, իսկ այժմ համար երեք երեխան է գալիս բեմ: Գեղեցիկ սևամորթ մի աղջնակ:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Այսպե՜ս, այսպե՜ս, հապա նայեք, թե ո՜վ է գալիս Ձմեռ պապի ձեռքը սեղմելու: Եվ ի՞նչ է քո անունը, փոքրի՛կ աղջիկ:

ԱՂՋԻԿ
Ալիս Լեոնորա Ուիլյամս:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Իսկ քանի՞ տարեկան ես, Ալի՛ս:

ԱՂՋԻԿ
Ութ եմ՝ իննի մեջ:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Իսկ դու՛ ի՞նչ ես ուզում Սուրբ Ծննդյան տոնի առթիվ:

ԱՂՋԻԿ
Ըը՜…

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Դե՞…

ԱՂՋԻԿ
…Մի զույգ չմուշկ, հեծանիվ ու մի կարմիր համազգեստ:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Էլ ի՞նչ:

ԱՂՋԻԿ
Ըը՜…

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Էլ ի՞նչ:

ԱՂՋԻԿ
Մի կարմիր համազգեստ, …ըը՜…

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Մի ուրի՞շ կարմիր համազգեստ էլ:

ԱՂՋԻԿ
Չէ՛, էդ մեկը:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Էլ ի՞նչ:

ԱՂՋԻԿ
Մի զույգ չմուշկ:

ՀԱՂՈՐԴԱՎԱՐ
Տիկնա՛յք և պարոնա՛յք, Ձմեռ պապը փոքրիկ աղջկան հանձնեց Սուրբ Ծննդյան իր ընծան, իսկ այժմ մի ուրիշ մանուկ էլ է բեմ գալիս: Այս մեկը փոքրիկ տղա է:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Այսպե՜ս, այսպե՜ս, հապա նայեք՝ ով է այստեղ: Իսկ ի՞նչ է քո՛ անունը, փոքրի՛կ:

ՏՂԱ
Ջո:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Ջո ի՞նչ:

ՏՂԱ
Ջո Բեննեվընթ: Տասնմեկ ու կես եմ: Ապրում եմ…

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Օ՜հ, այո՛: Լա՛վ, դու ի՞նչ ես ուզում Սուրբ Ծննդյան առթիվ:

ՋՈ
Հեծանիվ:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Էլ ի՞նչ:

ՋՈ
Բա որտե՞ղ է:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Ի՞նչ, Ջո՛:

ՋՈ
Ասում եմ՝ որտե՞ղ է հեծանիվը:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Ահա քո նվերը, Ջո՛: Իսկ հիմա՝ տեսեք, թե ով է բարձրանում սանդուղքներով:

ՋՈ
Ի՞նչ կա էս փաթեթում: Ախր ես հեծանիվ եմ ուզում:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Իսկ ի՞նչ է քո անունը, պստի՛կ աղջիկ:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
(Հեռվից՝ բարձր ու զայրացած)
Մի րոպե, Ձմեռ պապ: էս ի՞նչ է կատարվում էստեղ:

ՁՄԵՌ ՊԱՊ
Հը՞, ի՞նչ է:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
(Ավելի մոտիկից)
Ամեն մեկին՝ հերթով, Ձմեռ պապ: Նրանք չեն ստանում իրենց ուզածը: Ջոն հեծանիվ է ուզում:

ՁԱՅՆԵՐ
Ո՞վ է այս մարդը: Խմա՞ծ է: Ի՞նչ է պատահել:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ջոյին տվեք իր հեծանիվը: Ալիսին տվեք իր կարմիր համազգեստը և չմուշկները: Մի րոպե՛, երեխանե՛ր: Մի րոպե՛, Ձմեռ պապ: Բան ունեմ ասելու:

ՈՍՏԻԿԱՆ
(Իջնելով շարքերի միջով)
Տեղիցդ չշարժվե՛ս, երիտասա՛րդ:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Լսե՛ք, պարո՛ն ոստիկան: Նա չի տալիս նրանց ուզածը:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Շատ լավ, շատ լավ, ի՛նձ հետևիր:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Մի րոպե: Որտե՞ղ է Ջոն:
(Բղավելով)
Ջո Բեննե՜վընթ: Ե՛ս կճարեմ քո հեծանիվը: Ես հեծանիվը ձեր տուն ուղարկել կտամ:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Հիմա գնացի՛նք:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Դու ինչպե՞ս կարող ես նրանց հարցնել, թե ովքեր են իրենք, որտեղ են ապրում, քանի տարեկան են, ինչի կարիք ունեն, իսկ հետո նրանց ճանապարհել այդ ողորմելի փաթեթներով, որոնց մեջ իսկի բան էլ չկա: Ու՞ր է Ալիսը: Ես քեզ համար չմուշկներ ու կարմիր համազգեստ կգտնեմ, կբերե՜մ:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Գնացի՛նք, գնացի՛նք:
(Նրանց ուրվագծերը հետզհետե աղոտանում են պարեկատուն շարժվելիս):
Ի՞նչ է պատահել, ա՛յ տղա:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Չե՞ք հասկանում, որ պարտավոր են տալ նրանց ուզած բաները:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Ինչի՞ մասին ես խոսում:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ջո Բեննեվընթը հեծանիվ է ուզում: Նա պետք է հեծանիվ ունենա:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Ի՞նչ տարբերություն: Հեծանի՞վ, թե՞ մի ուրիշ բան:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Դա պետք է լինի էն, ինչ նրանք են ուզում, անկախ նրանից, թե դա ինչ է:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Դու պետք է գետինը մտնեիր Սուրբ Ծննդյան երեկոն այդպես փչացնելու համար, մանավանդ որ դա աղքատ, անապահով մանուկների համար էր:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Նրանք գործ չունեն նման ձևով հանդես անելու հետ: Նրանք չեն գիտակցում, բայց երեխաներին ծաղրուծանակի են ենթարկում: Ջոյի համար կարևոր է իր հեծանիվը ստանալ, եթե վստահ է, որ ինքը հեծանիվ է ուզում կամ ունի դրա կարիքը, որպեսզի երջանիկ լինի:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Շատ լավ, դե մի հեծանի՛վ գնիր նրա համար: Ո՞վ ես դու՝ Ձմեռ պա՞պ:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Չէ՛, Ձմեռ պապ չեմ, բայց ես կարող եմ Ջոյի համար ինչ-որ տեղից մի հեծանիվ ճարել:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Դու հարբա՞ծ ես:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ո՛չ, հարբած չեմ: Սուրբ Ծննդյան տոնն է, և անկասկած բավականին խմիչք ունեմ կատարս տաքացնելու համար: Բայց ես հարբած չեմ: Էդ ամբողջ հանդիսատեսից առնվազն մեկ երեխա պետք է ստանա իր ուզածը:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Ի՞նչ ես ուզում անել. երեխայի համար հեծանի՞վ ձեռք բերել:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Հա՛, բա ոնց: Նա էլ ուրիշ բան չի խնդրել: Ասել է՝ մի հեծանիվ: Տուն ուզող փոքրիկ մի աղջիկ կար: Իսկական տուն: Բան չունեմ ասելու. ես չէի կարող նրա համար տուն ձեռք բերել, բայց կարող եմ Ջոյի համար հեծանիվ ճարել: Էդ մանչուկներից գոնե մեկը պետք է ստանա իր ուզածը:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Լավ, լավ: Հասկացա:
(ՎԱՐՈՐԴԻՆ)
Կանգնեցրու՛ ավտոխցիկը, հա՞, Բի՛լլ:
(Պարեկը կանգ է առնում)

ԲԻԼԼ
Ի՞նչ է պատահել:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Նա ցանկանում է այդ աղքատ երեխաներից մեկի համար գնել այն, ինչ երեխան ուզում է: Հենց այն, ինչ ուզում է: Չես կարող դրա համար նրան մեղադրել: Ես մտադիր եմ նրան բաց թողնել:

ԲԻԼԼ
Լավ, Մա՛ք: Ինձ համար մեկ է: Հե՜յ, ախպե՛րս, երեխեն ի՞նչ է ուզում որ…

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Նրա ամբողջ ուզածը մի հեծանիվ է, ընդամենը դա: Ուրիշ ոչինչ:

ԲԻԼԼ
Ի՞նչ արժե հեծանիվը:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Հոգ չէ, թե ինչ արժե: Ես նրա համար կճարեմ իր ուզած հեծանիվը:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Ի՞նչ է, հարու՞ստ ես:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Չէ՛, հարուստ չեմ, բայց ավելին ունեմ, քան պետք է: Նրա՛նք են աղքատ: Դուք չեք կարող նրանց բոլորին տալ էն, ինչ ուզում են, մինչդեռ դու կարող ես նրանցից գոնե մեկին տալ էն, ինչ ուզում է:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Լա՛վ, առաջ գնանք: Կարծում ես՝ կկարողանա՞ս գտնել երեխային:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ես կգտնեմ նրան: Անունը Ջո Բեննեվընթ է:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Բեննե՞վընթ: Դա այն երկու տղաներից մեկի անունը չէ՞, ում երեք, թե չորս տարի առաջ խոշոր կողոպուտի համար նստեցրել են:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Հա՛, կարծեմ դա է:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Երևի նրա եղբորը:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Երևի:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Ի՞նչ էր նրա անունը:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Նիք:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Ճի՛շտ է: Նիք Բեննեվընթ: Հա՛, կարծում եմ, որ նրա պես երեխան պետք է ստանա իր ուզածը… Լա՛վ, դու կարող ես նրա համար մի հեծանիվ ճարել:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Շնորհակալություն:
(Դադար):
Շատ շնորհակալ եմ:
(Ցած է իջնում):

ՈՍՏԻԿԱՆ
Չարժե:
(Դադար):
Նիք…

ԲԻԼԼ
Նի՞ք ասացիք:

ՈՍՏԻԿԱՆ
Հա՛, Նիք Բեննեվընթ: Դե, գնացի՛նք:

(Պարեկը քշում, հեռանում է: Լսվում է երթևեկության ձայնը. ավտոմոբիլներ, տրամվայներ, մետրոյի գնացքներ և այլն: Հետո՝ փողոցի մեծաքանակ մարդկանց խուլ աղմուկը):

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
(Ընդդեմ քաղաքի աղմուկի)

Մի րոպե, Ձմեռ պապ: Ես ցանկանում եմ խոսել ձեզ հետ: Եվ դուք էլ լսեք, երեխանե՛ր:

(Երաժշտություն):

Փորձե՛ք չափից շատ բան չուզել, թեև կարևոր չէ, թե որքան եք ուզում, կամ ինչքան քիչ եք ստանում, տուն սրտաբեկ մի՛ գնացեք, որովհետև դուք տեսաք ու զրուցեցիք նրա հետ, իսկ նա ձեզ չտվեց էն, ինչ ցանկանում էիք: Կարիքավոր մարդիկ շատ կան. փորձեք չափից շատ բան չուզել, փորձեք բավարարվել ձեր ունեցածով, որովհետև ձեր ունեցածը լիուլի է. չէ՞ որ աշխարհը ձեզ տրված է ապրելու համար, իսկ աշխարհը լավ տեղ է, չէ՞ որ դուք ցերեկ ունեք՝ դըպրոց գնալու և խաղի համար ու չէ՞ որ գիշեր ունեք՝ տուն վերադառնալու, գրքեր կարդալու, անկողին մտնելու և քնելու համար. չէ՞ որ ձեզ կյանք է տրված. ոչ ոք ձեզ չի մեղադրելու շատ ուզելու համար. սարսափելի շատ-գոնե՝ ամեն Սուրբ Ծնունդին,- բայց վատ մի՛ զգացեք դրա համար, որովհետև դուք ավելին ունեք, քան որևէ մեկը: Իսկ դու, Ձմեռ պապ, քեզ հիմարի տեղ մի՛ դիր, հա՞: Նրանց շարունակ մի՛ հարցրու, թե ինչ են ուզում. նրանց մի՛ ստիպիր կարծելու, թե դու պատրաստվում ես տալու իրենց ուզած ամեն ինչը, իսկ հետո բան էլ չես տալիս: Մի քիչ խելք ունեցիր էդ գլխիդ մեջ, էլի: Փորձիր ցույց տալ նրանց, թե որչափ արդեն ունեն, նույնիսկ եթե նրանք աղքատ են, նույնիսկ եթե իրոք կարիք ունեն թե՛ իսկական տների, թե՛ զգեստների, թե՛ ուտելիքի և թե՛ բոլոր մյուս բաների: Փորձի՛ր քաջալերել նրանց, հաճույք զգալ էն բանից, ինչ որ ունեն: Նրանք հավատում են քեզ, ուրեմն աշխատեցրու՛ ուղեղդ: Եթե չես կարողանում նրանց տալ ինչ ուզում են, փորձի՛ր նրանց հասկացնել, թե որքան արդեն ունեն: Քեզ մի՛ պահիր հասարակ մարդ արարածի պես. նրանք քեզ հավատ են ընծայում, նրանք հավատացած են, որ դու կարող ես ցանկացած բան անել, ամեն, ամեն ինչ, իսկ դու անկարող ես, ուստի թող նրանք դա իմանան, էդ դեպքում փշրված սրտերով չեն վերադառնա իրենց ետնախորշերը: Մենք սիրում ենք քեզ, Ձմեռ պապ, բայց փորձի՛ր ուղեղդ շարժել, էլի: Հարցն իրերը չեն, որ նրանք ուզում են կամ որոնց կարիքն ունեն, ու դու պարտավոր ես դա նրանց սովորեցնել: Դու պարտավոր ես նրանց տեղեկացնել, որ կարևոր չէ՝ ինչքան քիչ բան ունեն, նրանք միշտ էլ կարող են ուրիշներին տալ, և դու պետք է սովորեցնես նրանց, որ միայն տալն է նրանց երջանկացնելու: Եվ դու ես պարտավոր նրանց տեղեկացնել, որ իրենք ստիպված չեն «ինչ-որ բաներ» տալ: «Ինչ-որ բաները» կարելի է գնել, բայց էն լավ բաները, որոնք կարող են տրվել, չեն կարող գնվել: Լավ բաները ծնվում են մարդկանց մեջ, և դրանք էնտեղ են միշտ՝ սպասելով դիմացինին փոխանցվելուն: Եվ մարդկանց նվիրելը միակ բանն է, որ կարող է ցանկացած մարդու երջանկացնել: Հիմա դառնամ ձեզ, երեխանե՛ր: Սուրբ Ծննդյան տոնի լույսերն ավելի պայծառ չեն, քան ձեր հոգու լույսերը: Աշխարհում ավելի հրաշալի նվեր չկա, քան էն, որ ինքներդ ձեր սիրելիներին ասում եք՝ ես սիրում եմ ձեզ: Չկան ավելի անուշ ու ջերմ բաներ, քան ձեզ համար ոչինչ չպահանջող և ուրիշներին սեր պարգևող ձեր իսկ սրտերը: Չկա ավելի հանդիսավոր ու գեղեցիկ օր, քան ցանկացած սովորական օր, երբ հիշում ես, որ տալը, այո՛, ավելի լավ է, քան ստանալը: Իսկ ձեզնից ամեն ոք կարող է տալ: Ձեզնից յուրաքանչյուրը մի-մի միլիոնատեր է՝ հրաշալի բաներ տալու համար: Ոչ մի ընծա ավելի թանկարժեք չէ, որքան էն, ինչ տալիս եք ձեր ունեցածից: Եվ ինչքան շատ տաք, էնքան շատ կստանաք: Սպասե՛ք, երեխանե՛ր: Արդեն գիտեք, որ մեզ պես դուք էլ եք մեծանալու և գուցե նույնիսկ էն ժամանակ էլ չիմանաք, թե ձեզնից յուրաքանչյուրը միշտ ինչ պետք է տա և ստանա ու գուցե մտածեք, թե ինքներդ էլ չեք ստացել լավ բաներ, երբ երեխա եք եղել: Դուք պարտավոր եք իմանալ, որ լավ բանը ձեզ համար, մեզնից յուրաքանչյուրի համար միայն էն է, թե մեզնից ամեն մեկն ինչ պետք է տա, իսկ մեզնից ամեն մեկը մեծ անելիք ունի՝ ավելի շատ, քան ինքը՝ Ձմեռ պապը: Դուք պարտավոր եք դա իմանալ, երեխանե՛ր: Եթե երբևէ ցանկանում եք երջանիկ լինել, դուք պետք է գիտակցեք դրա մասին էս պահից:

Առաջադրանքներ

Ա) Գրավոր մեկնաբանե’ք հետևյալ մտքերը․

• Շատ  բան  ցանկացող  շատ  մարդ  կա.    փորձեք  չափից  շատ  բան  չուզել,  փորձեք  բավարարվել  ձեր  ունեցածով,  որովհետև  ձեր  ունեցածը    լիուլի  է․․․
  Այս ասում է , որ գնահատենք ինչ որ մենք ունենք, քանի որ դրանք էլ են կարևոր։
• Չկան  ավելի  անուշ  ու  ջերմ  բաներ,  քան  ձեզ  համար  ոչինչ  չպահանջող  և  ուրիշներին  սեր  պարգևող  ձեր  իսկ  սրտերը:
  Ամենալավ նվերը փողով չես գնի։ Ամենալավ բանը մեր սիրտն է։
• Ձեզնից  յուրաքանչյուրը  մի-մի  միլիոնատեր  է`  հրաշալի  բաներ  տալու  համար: 
  Միլիոնատեր լինելու համար պետք չէ շատ փող ունենալ։
• Եվ  ինչքան  շատ  տաք,  էնքան  շատ    կստանաք:
  ա նշանակում է, որ երբ դու բարի ես լինում և ուրիշներին օգնում ես, քեզ մոտ ավելի շատ ուրախություն է գալիս։

Բ) Առանձնացրե՛ք Ձմեռ պապին ուղղված խոսքերը։ Համաձա՞յն եք, թե՞ համաձայն չեք։ Հիմնավորե՛ք։

Քեզ հիմարի տեղ մի՛ դիր։ Մի՛ հարցրու, թե ինչ են ուզում, եթե չես կարող տալ։
Համաձայն եմ , քանի որ երեխայից նա հարցնում էր թե ինչ է ուզում , երեխան ասում էր իր ուզածը , իսկ ձմեռ պապը փոխարենը մի փաթեթ էր տալիս , որը հիասթափեցնում էր երեխային։

Խնդիր 1

Հավասարասրուն է արդյո՞ք ABC եռանկյունը, եթե AB = 7սմ, BC = 4 սմ, AC = 7 սմ։
Այո հավասար է, քանի որ այս հարցում սրունքները հավասար են։AB և AC եռանկյան սրունքներն են, իսկ BC հիմք, ուրեմն եռանկյունը հավասարասրուն է։

Խնդիր 2

Գծել հավասարասրուն եռանկյուն՝ այնպես, որ այն լինի ա)
սուրանկյուն, բ) ուղղանկյուն, գ) բութանկյուն եռանկյուն։

Խնդիր 3

Հավասարասրուն եռանկյան սրունքը 10 սմ է, իսկ հիմքը՝ 17 սմ։Գտնել այդ եռանկյան պարագիծը։
P=10*2+17=37սմ
Խնդիր 4

Հավասարասրուն եռանկյան հիմքը 4 սմ-ով մեծ է սրունքից, իսկ պարագիծը 37 սմ է։ Գտնել եռանկյան կողմերը։
x+x+x+4=37սմ
3x+4=37սմ
37-4=33
33/3=11
x=11սմ սրունքները
11+4=15 սմ հիմքը

Խնդիր 5

ABC հավասարակողմ եռանկյունում AB = 15 սմ։ Գտնել այդ եռանկյան պարագիծը։
P=15*3=45սմ

Խնդիր 6

Հաշվարկել եռանկյան պարագիծը 60 սմ է։ Գտնել եռանկյան կողմը։

Խնդիր 7

Հավասարակողմ եռանկյան պարագիծը 60դմ է։ Գտեք եռանկյան կողմը։

P=60դմ
60=3*x
60/3=20դմ
x=20դմ

Առաջադրանքներ դասարանում և տանը կատարելու համար։

Առաջադրանք 1․(Դասարանական աշխատանք)

Հաշվեք հետևյալ արտահայտությունները:

ա) (a + b)2a=2a²+2ab

բ) 3a²(a − b)=3a³-3ab

գ) (x + y)(x + 1)=x²+x+yx+y

դ) (x + 2)(x² − y)=x³-xy+2x²-2y

ե) (m + n)²= (m + n)(m + n) =m²+mn+nm+n²=m²+2mn+n²

զ) (p − q)²=(p-q)(p-q)=p²-pq-qp+q² =p²-2pq+q²

Առաջադրանք 2․ (Տնային աշխատանք)

ա) (a + 1)(a + 1)(a + 1)=(a+1)(a²+a+a+1)=(a+1)(a²+2a+1)=a³+2a²+a+a²+2a+1=a³+3a²+3a+1

բ) (x − 1)(x − 1)(x − 1)=(x-1)(x² -x-x+1)=(x-1)(x² -2x+1)=
x³-2x²+x-x² +2x-1=x³-3x² +3x-1

գ) (a + b)(a + b)=a²+ab+ba+b² =a²+2ab+b²

դ) (x − y)(x + y)=x²+xy-yx-y² =x²+xy-yx-y²=x²-y²

ե) (8x − 3)(4x + 5)=32x²+40x-12x-15=32x²+28x-15

է) (0,1 − x)(x + 0,1)=0,1x+0,01-x²-0,1x=0,01-x²

ը)(1,2 − a)(1,2 + a)=1,44-a²

թ) (a + 2b)(a² − 2ab + 4b²)=a³-2a²b+4ab² +2a²b-4ab²+8b³ =a³ +8b³

Առաջադրանք 2․ (Դասարանական աշխատանք)

Ապացուցել հավասարությունը

ա) (a + b)(a + c) = a² + (b + c)a + bc;
(a + b)(a + c)=a²+ac+ab+bc

a² + (b + c)a + bc= a²+ba+ca+bc

=> (a + b)(a + c) = a² + (b + c)a + bc

բ) 2x² – 11x + 15 = (x – 3)(2x – 5)

(x – 3)(2x – 5)= 2x²-5x-6x+15= 2x² – 11x + 15

Աստղանիշի փոխարեն տեղադրիր բաց թողած անդամն ու ստացիր հավասարությունը։

ա) (a − *)(a − b) = a² − ab + ab − b²;

-(*).a=ab => *=-b

-(*).-b=-b² => *=b

ուրեմն պատասախան չունի (b-ն 0 չէ)

բ) 9 – 3a – 3a + a² = 9 – * + a²

9-6a+a²=9 – * + a²

*=6a

Տնային

Սովորել Քիմիական տարրեր էջ 52

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ՎԱՐԺՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

1. Ո՞վ և ե՞րբ է առաջարկել ցայսօր օգտագործվող քիմիական նշանները:
   Քիմիական նշաները առաջարկել է Բերցելիուս Իյոնս Յակոբ-ը, 1813-1814:
2. Ի՞նչ սկզբունքով են կազմվում քիմիական տարրերի նշանները: Բերեք օրինակներ:
   Քիմիական տարրերի նշաները կազմվում են իրենց սկզմբնատառերով, իսկ եթե տարբեր տարրերինը նույնով են սկսում առաջին տառին մոտ փոքրատառով է գրվում։
   Օրինակ՝
   H-hydrogenium
   O-oxygenium
   N-nitrogenium
   C-carboneum
3. Ի՞նչ ծագում ունեն քիմիական տարրերի անունները: Առաջարկե՛ք օրինակներ:
   Քիմիական տարրերի անուները հիմնականում գալիս են ՝Լատիներենից, քաղաքների կամ երկրների անունից, գտնորդի վրայից և այլն․․․։
   Օրինակ՝
   Einsteinium (Es)
   Ferrum (Fe)
   Germanium (Ge)
4. Քիմիական տարրի ո՞ր բնութագրերն է արտահայտում քիմիական նշանը:
   Քիմիական նշանը ցույց է տալիս՝ Տարրի անունը,մեկ ատոմի հարաբերական ատոմային զանգվածը:
5. Լրացրե՛ք բաց թողած բառերը: N քիմիական նշանը նշանակում է, որ դա… է:
   Ազոտի (Nitrogenium) մեկ ատոմն է։
6. Գրե՛ք այն տարրերի հայերեն անվանումները և քիմի ական նշանները, որոնք արտասանվում են՝ ցե, էն, էս, պէ, կուպրում, ֆեռում, արգենտում:
   ցե-C-ածխածին
   էն-N-Ազոտ
   էս-S-Ծծումբ
   պե-P-ֆոսֆոր
   կուպրում-cuprum(Cu)-Պղինձ
   ֆեռում-ferrum(Fe)-Երկաթ
   արգենտում-Argentum(Ag)-Արծաթ
   
   

Պատասխանել հարցերին’

1.Ի՞նչ է եղանակը։
Եղանակը մթնոլորտի վիճակն է տվյալ վայրում և տվյալ ժամանակահատվածում։

2.Ինչպե՞ս է տաքանում մթնոլորտը։
Մթնոլորտը տաքանում է հիմնականում Երկրի մակերևույթից։

3.Ո՞րն է ջերմության անհավասարաչափ բաշխման հիմնական պատճառները Երկրի վրա։
Ջերմության անհավասարաչափ բաշխման հիմնական պատճառը Երկրի գնդաձևությունն է և Արեգակի նկատմամբ նրա թեք դիրքը:

4.Ի՞նչ են հավասարաջերմերը (իզոթերմերը):
ավասարաջերմերը քարտեզների վրա գծված պայմանական գծեր են, որոնք միացնում են նույն միջին ջերմաստիճանն ունեցող կետերը:

Նոյեմբերի 1-7-ը, առաջադրանք, 7-րդ դաս.

Նոյեմբերի 15-25-ը, առաջադրանք, 7-րդ դաս.

Էսսե-Էսսե Վանի թագավորություն

Հայաստանի պատմություն, 7 -րդ դասարան, Վանի թագավորություն։

Արդյո՞ք Վանի թագավորների ձեռնարկումները օգնեցին՝ զարգացնելու պետությունը

Ամփոփում
Ամփոփում Վանի թագավորություն

15-20 նախադասությամբ ամփոփել ինչ թեմաներ ենք ուսումնասիրել այս ամսվա ընթացքում, ամենատպավորիչ թեմաները:

Գնահատել աշխատանքը -0-10 սանդղակի շրջանակում
Ես ինձ կգնահատեյի 6 կամ 7։