Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:
Վանի թագավորության հիմնադրումն ու ամրապնդումը էջ , 36-37 պատմել, էջ
Պատասխանել հարցերի.
Ա1 | Հասկացություններ և անուններ
Բնութագրի՛ր:
Բիայնիլի-Ուրարտու • Տուշպա • Սալմանասար III • Սարդուրի I • Իշպուինի • Մենուա
Երկաթի դար • Սեպագիր • Վերափոխություն
Բիայնիլի-Ուրարտուն Վանի թագավորության այլ անունն է․ Տուշպան՝ նրա մայրաքաղաքը․ Սալմանասար III-ը՝ Ասորեստանի թագավոր․ Սարդուրի I-ը՝ Վանի հիմնադիր արքան․ Իշպուինին և Մենուան՝ նրա ժառանգներն ու ամրապնդողները․ երկաթի դարը՝ տեխնիկական առաջընթացի ժամանակաշրջան․ սեպագիրը՝ գրային համակարգ․ վերափոխությունը՝ բարեփոխում է պետության մեջ։
Ա2 | Հիմնական գաղափարներ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ե ՞րբ է ստեղծվել Վանի թագավորությունը։ Ի՞նչ այլ անուններով է այն հայտնի։
Վանի թագավորությունը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 9-րդ դարում Սարդուրի I-ի օրոք։Աշխարհում հայտնի է նաև որպես Բիայնիլի-Ուրարտո
բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ դեր ուներ երկաթը թագավորության կյանքում, ինչպե՞ս էր այն նպաստում
թագավորության կայացմանը։
Երկաթե գործիքներն ու զենքերը բարձրացրին գյուղատնտեսության և բանակի արդյունավետությունը։Սա նպաստեց պետության կայացմանը, ռազմական հզորության և տնտեսական աճի ապահովմանը։
գ. Ներկայացրո՛ւ և վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ միջոցներ ձեռնարկեցին Վանի արքաները՝ երկիրը միավորելու,
ընդլայնելու և կայունացնելու համար: Ինչո՞ւ։
Նոր մայրաքաղաքի հիմնում (Տուշպա) → կենտրոնացրեց իշխանությունը։
Բանակի զարգացում → պաշտպանություն և տարածքի ընդլայնում։
Սեպագրերի ներմուծում → կառավարման պարզեցում, օրենքների և տվյալների կենտրոնացում։
Կրոնի միասնականացում → բնակչության համախմբում և պետական գաղափարների ամրապնդում։
Ա3 | Քննադատական մտածողություն
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ եք կարծում, իրագործված վերափոխություններից (նոր
մայրաքաղաքի հիմնում, բանակի զարգացում, սեպագրերի ներմուծում, կրոնի միասնականացում)
յուրաքանչյուրն ի՞նչ նշանակություն կարող էր ունենալ մարդկանց և պետության համար։
Նպաստում էր բնակչության վերահսկողությանը, բանակի ամրացմանը, պետական տնտեսության կայունությանը։
2. Ընդհանրացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս հաջողվեց Վանի թագավորության արքաներին արագ
կազմակերպվել և հակակշռել իրենց հակառակորդ պետությանը՝ Ասորեստանին:
Արգիշտիի և Սարդուրի II-ի ձեռնարկումները զրկեցին Ասորեստանը փոքրասիական երկաթի և կարևոր առևտրային ուղիների վերահսկողությունից → տնտեսության և ռազմական հզորության նվազում։
3. Գնահատի՛ր։ Նշե՛ք և հիմնավորե՛ք, թե Վանի թագավորության արքաների իրագործած
վերափոխություններից որն էր ավելի առաջնային և ինչու։
Ներքին՝ իշխանության պայքարներ, ժառանգության խնդիրներ։
Արտաքին՝ Ասորեստանի գրոհներ, Մուսասիրի կորուստը, տարածաշրջանային ճնշումներ։
4.Պատկերացրե՛ք, որ դուք Վանի թագավորության արքաներից մեկն եք։ Ընտրե՛ք այս բաժնում
քննարկված խնդիրներից մեկը, որի ուղղությամբ վերափոխություններ եք ծրագրել։ Պատրաստե՛ք
պաստառ, որով կհիմնավորեք ձեր ձեռնարկած վերափոխությունների դրական և հեռանկարային
լինելը։
Ի՞նչ եք կարծում, հնարավո՞ր է, որ այդ ժամանակներում վերափոխությունները դրական
ազդեցություն ունենային հասարակության բոլոր շերտերի համար (յուրաքանչյուր շերտի համար
հիմնավորեք առանձին)։
Գործնական առաջադրանք
Դասընկերոջդ հետ «Համաշխարհային պատմություն» առարկայի դասընթացից դո՛ւրս գրեք ձեզ հայտնի արքաների իրականացրած վերափոխություններից և փորձե՛ք դրանք համեմատել Վանի թագավորության արքաների կողմից
իրագործված վերափոխությունների հետ։ Նշե՛ք դրանց ընդհանրություններնու տարբերությունները։